ई-पीक पाहणी म्हणजे काय?
राज्याच्या महसूल विभागामार्फत राबवली जाणारी ई-पीक पाहणी ही एक अशी सुविधा आहे, ज्याद्वारे शेतकरी स्वतःच्या शेतातील पिकांची नोंद मोबाईलवरून करू शकतो. पूर्वी तलाठ्यांमार्फत केली जाणारी ही नोंद आता शेतकरी स्वतः, अक्षांश-रेखांशासह (GPS लोकेशन) आणि छायाचित्रांसह भरू शकतो. या नोंदींचा उपयोग पीक विमा, पीक कर्ज, नैसर्गिक आपत्तीतील नुकसान भरपाई आणि सातबारा उताऱ्यावरील पीक-पेरा अद्ययावत ठेवण्यासाठी होतो.
2026 पासूनचा मोठा बदल: नवीन DCS MH अॅप
खरीप हंगाम 2026 पासून केंद्र सरकारच्या अॅग्रिस्टॅक (AgriStack) उपक्रमांतर्गत ई-पीक पाहणीसाठी एक नवीन प्रणाली लागू करण्यात आली आहे. आतापर्यंत वापरले जाणारे जुने ई-पीक पाहणी अॅप बंद होऊन त्याऐवजी DCS MH (Digital Crop Survey – Maharashtra) हे नवीन अॅप्लिकेशन वापरात आणले गेले आहे. खरीप हंगाम 2026 ची नोंदणी 15 जुलैपासून याच नव्या अॅपवरून सुरू झाली.
राज्य सरकारने यंदा 100% पीक पाहणी नोंदणीचे उद्दिष्ट ठेवले असून, ज्या शेतकऱ्यांना अॅप हाताळणे कठीण जाते त्यांच्यासाठी प्रत्येक गावात एक स्वतंत्र “सहाय्यक” नेमला जाणार आहे. हा सहाय्यक शेतकऱ्यांना माहिती भरून देणे आणि छायाचित्रे अपलोड करणे यासाठी मदत करतो.
DCS MH अॅप डाउनलोड कसे करावे?
- मोबाईलमधील Google Play Store उघडा.
- सर्च बॉक्समध्ये “DCS MH” किंवा “E-Peek Pahani DCS” टाइप करा.
- महाराष्ट्र शासनाच्या महसूल विभागाने प्रकाशित केलेले अधिकृत अॅप निवडा आणि Install वर क्लिक करा.
- अॅप उघडल्यानंतर लोकेशन, कॅमेरा यांसारख्या आवश्यक परवानग्या (permissions)
शेतकऱ्यांसाठी नोंदणी व पीक नोंद प्रक्रिया (स्टेप बाय स्टेप)
- नोंदणी: अॅप उघडून मोबाईल क्रमांकाद्वारे किंवा आधार-आधारित पडताळणीद्वारे नोंदणी करा. काही ठिकाणी सातबारा गट क्रमांक व खातेदाराचे नाव टाकूनही खाते जोडता येते.
- गाव व गट निवड: आपला जिल्हा, तालुका, गाव आणि सातबारा गट क्रमांक निवडा.
- पीक माहिती भरणे: शेतात लावलेल्या पिकाचे नाव, क्षेत्रफळ आणि पेरणीची तारीख नोंदवा.
- फोटो अपलोड: शेतातील पिकाचे किमान दोन फोटो, बांधावरून सुमारे 50 मीटरच्या आतून, GPS लोकेशन सुरू ठेवून काढून अपलोड करा. यामुळे नोंद अचूक अक्षांश-रेखांशासह जतन होते.
- पड क्षेत्राची नोंद: शेत रिकामे (चालू पड / कायम पड) असल्यास त्याचीही नोंद करता येते.
- सबमिट करा: सर्व माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा. सबमिट झाल्यावर पोच पावती (acknowledgement) मिळते, ती जपून ठेवावी.
ई-पीक पाहणी पीक नोंदणी व सर्वेक्षण
गाव सहाय्यक (Sahayak) नोंदणी कशी करावी?
ज्यांना गावपातळीवर सहाय्यक म्हणून काम करायचे आहे, त्यांच्यासाठी वेगळी नोंदणी प्रक्रिया आहे:
- DCS MH अॅपमध्ये “सहाय्यक नोंदणी” हा पर्याय निवडा.
- आवश्यक वैयक्तिक माहिती व मोबाईल क्रमांक भरा.
- संबंधित तलाठी किंवा तहसील कार्यालयाकडून नेमणुकीला मान्यता मिळाल्यानंतर सहाय्यक म्हणून काम सुरू करता येते.
- सहाय्यकांना गावातील शेतकऱ्यांची पीक पाहणी भरून देण्याचे व मानधन मिळण्याचे काम दिले जाते.
ई-पीक पाहणी करण्याचे फायदे
- सातबारा उताऱ्यावर स्वतःच्या पिकाची अचूक नोंद होते.
- पीक विमा व नुकसान भरपाईचा दावा करताना ही नोंद पुरावा म्हणून उपयोगी पडते.
- बँकांकडून पीक कर्ज मिळवताना अद्ययावत पीक-पेरा नोंद उपयुक्त ठरते.
- शासनाच्या विविध कृषी योजनांचा लाभ घेताना पात्रता सिद्ध करणे सोपे जाते.
- DCS MH मध्ये सोयाबीनची नोंदणी कशी करायची? | Soybean Crop Survey
- DCS MH मध्ये पीक पाहणी कशी करायची? | Digital Crop Survey
- DCS MH Login 2026 | DCS MH App Login कसे करायचे?
- DCS MH App Download 2026 | Digital Crop Survey Maharashtra App
- ई-पीक पाहणी DCS MH अॅप्प,संपूर्ण माहिती आणि नोंदणी कशी करावी🌱?
- घरकुल लाभार्थी यादी 2026 | PMAY-G List मध्ये नाव कसे पाहायचे?
- घरकुल Status 2026 | घरकुल अर्जाची स्थिती कशी तपासायची?
- घरकुल योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे 2026 | Gharkul Documents List
- घरकुल योजना 2026 – संपूर्ण माहिती | PMAY-G पात्रता, अर्ज, कागदपत्रे
- घरकुल अर्ज PDF Download 2026 | PM Awas Yojana अर्ज
- घरकुल ऑनलाइन अर्ज 2026 | PMAY-G Online Apply कसा करायचा?
- घरकुल हमीपत्र PDF Download 2026 | PM Awas Yojana हमीपत्र
- India Post GDS भरती 2026: 25,000+जागा,अर्ज सुरू| पात्रता व तारखा
- घरकुल साठी लागणारे अर्ज PDF Download | घरकुल योजना अर्ज फॉर्म | Gharkul form
- जन्म / मृत्यू नोंद अनुपलब्धता प्रमाणपत्र PDF Download | Birth Death Certificate Form


